Omnes viri boni ipsam aequitatem et ius ipsum amant, nec est viri boni optare et diligere quod per se non sit diligendum. Magnopere rei publicae interest iustitiam per se coli. Per se igitur ius expetendum et colendum est. Iustitia nihil expetit praemii, nihil pretii. Per se igitur expetitur eademque omnium virtutum sententia est. Si enim virtus non sua vi sed emolumentis expetitur, malitia, non virtus dicenda est: qui ergo virtutem praemio metiuntur, nullam virtutem nisi malitiam colunt. Si quis ad suum commodum refert quodcumque agit, minime est bonus. Ubi enim est illa liberalitatis virtus, si non gratuita, sed mercenaria est? Ubi illa sancta amicitia, si non ipse amicus per se amatur toto pectore, ut dicitur? Quodsi amicitia per se colenda est, societas quoque hominum et aequalitas et iustitia per se expetendae sunt. Id omnino iniustissimum est, iustitiae mercedem quaerere.

Tutti gli uomini onesti amano la stessa giustizia e la stessa equità e non è proprio di un uomo buono scegliere e prediligere ciò che non sia da apprezzare per me. In special modo è importante per lo stato che la giustizia sia inaspettata per se stessa. Dunque la giustizia deve essere rivendicata e rispettata per se. La giustizia non richiede nessun premio nessun compenso. Insomma è bramata per se. e lo stesso concetto è di tutte le virtu' se infatti la virtu' non si desidera per la sua forza per i guadagni truffa non virtù. si deve definire quelli che dunque misurano la virtù dal premio che possono ottenere non coltivano alcuna virtu' se non la malvagità. Se riconduce al suo interesse qualunque cosa fa non è affatto un uomo onesto. Dove è infatti quella virtù di magnanimità se non è gratuita ma mercenaria? dove quella sacra amicizia se non lo stesso amico per se stesso è amato con tutto il cuore come è detto? e se l'amicizia si deve praticare da se anche la società degli uomini e l'uguaglianza e la giustizia si devono ricercare da se. Senza dubbio e ingiustissimo cercare il pezzo della giustizia.

Versione tratta da Cicerone da archivio skuolasprint.it