Ὅτε οί Θηβαῖοι άφίστασαν, ó Αλέξανδρος, ό τῶν Μακεδόνων δυνάστης, περί τούτων έπυνθάνετο. Τήν στρατείαν οὗν διά Θερμοπυλῶν εύθύς ἧγεν· τούς Θηβαίους γάρ ύπηκόους παρέχεσθαι έβούλειο. Έπεί είς τήν Βοιωτίαν ἧκει, τάς Θήβας παντελῶς διαφθέρει καί διαρπάζει. Ό Αλέξανδρος ώς μάνιος προσεφέρετο. Ού μόνον τούς πολεμίους στρατιώτας, άλλα καί τούς άπό Πινδάρου έκγόνους άπέκτεινε. Ό δέ γάρ ἒνδοξος ποιητής ἧν καί έπαίνους τε καί ὒμνους περί τῶν Θηβῶν ᾓδετο. Οί Θηβαῖοι έπί τῇ ποιητῇ μέγα έφρόνεον καί ό Αλέξανδρος τοῦτο φέρειν ούκ έδύνατο. Έπεί ή πολιορκία τελευτήν εἶχε, οί μέν νεκροί ύπέρ έξακισχιλίους ἧσαν, τά δέ άνδράποδα μυρία.
Poiché i Tebani si ribellarono, Alessandro re dei Macedoni veniva informato di tali eventi. Immediatamente condusse dunque l'esercito per le Termopili; voleva rendere infatti sottomessi i Tebani. Quando si recò in Beozia distrugge(va) del tutto Tebe e deruba(va). Alessandro andava all'attacco come pazzo. Non solo uccise i soldati nemici, ma anche i figli di Pindaro. Questi era un famoso poeta e cantava lodi e anche inni su Tebe. I Tebani avevano pensieri nobili per il poeta e Alessandro non poteva procurare ciò. Quando l'assedio ebbe fine, i morti furono oltre seimila, i prigionieri di guerra, invece, diecimila.
(By Stuurm)
ANALISI GRAMMATICALE
Verbi
ἀφίστασαν – 3ª pers. plur. aor. att. da ἀφίστημι
ἀφίστημι – impf. ἀφίστην, fut. ἀποστήσω, aor. ἀπέστησα, pf. ἀποστάναι / ἀπέστηκα, ppf. —
ἔπυνθάνετο – 3ª pers. sing. imperf. medio da πυνθάνομαι
πυνθάνομαι – impf. ἐπύθανο, fut. πεύσομαι, aor. ἐπυθόμην, pf. πέπυσμαι, ppf. —
ἧγεν – 3ª pers. sing. imperf. att. da ἄγω
ἄγω – impf. ἤγων, fut. ἄξω, aor. ἤγαγον, pf. ἦχα, ppf. —
ἑπήκοους παρέχεσθαι – inf. medio-pres. da παρέχω
παρέχω – impf. παρέσχον, fut. παρέξω, aor. παρέσχον, pf. παρέσχηκα, ppf. —
εἶχει – 3ª pers. sing. pres. att. da ἵημι / ἵστημι (qui come “arrivare, giungere”)
διαφθείρει – 3ª pers. sing. pres. att. da διαφθείρω
διαφθείρω – impf. διεφθείρουν, fut. διαφθερῶ, aor. διέφθειρα, pf. διέφθαρκα / διέφθαρμαι
διαρπάζει – 3ª pers. sing. pres. att. da διαρπάζω
διαρπάζω – impf. διερπάσσω, fut. διαρπάσω, aor. διερπάσα, pf. διερπᾶκα
προσεφέρετο – 3ª pers. sing. imperf. medio da προσφέρω
προσφέρω – impf. προσέφερον, fut. προσενέξω, aor. προσήνεγκα, pf. προσήνεγμαι
ἀπέκτεινε – 3ª pers. sing. aor. att. da ἀποκτείνω
ἀποκτείνω – impf. ἀπέκτεινον, fut. ἀποκτενῶ, aor. ἀπέκτεινα, pf. ἀπέκτονα
ἦν – 3ª pers. sing. imperf. att. da εἰμί
ᾓδετο – 3ª pers. sing. imperf. medio da ᾄδω
ᾄδω – impf. ᾖδον, fut. ᾄσω, aor. ᾖσα, pf. —
ἐφρόνεον – 3ª pers. plur. imperf. att. da φρονέω
φρονέω – impf. ἐφρόνουν, fut. φρονήσω, aor. ἐφρόνησα, pf. —
οὐκ ἐδύνατο – 3ª pers. sing. imperf. medio-pass. da δύναμαι
δύναμαι – impf. ἐδυνάμην, fut. δυνήσομαι, aor. ἐδυνήθην, pf. —
εἶχε – 3ª pers. sing. imperf. att. da ἔχω
Sostantivi
Θηβαῖοι – nom. masc. plur. (Θηβαῖος -ου, ὁ)
Ἀλέξανδρος – nom. masc. sing. (Ἀλέξανδρος -ου, ὁ)
Μακεδόνων – gen. masc. plur. (Μακεδών -όνος, ὁ)
στρατείαν – acc. femm. sing. (στρατεία -ας, ἡ)
Θερμοπυλῶν – gen. femm. plur. (Θερμοπύλαι -ῶν, αἱ)
Θήβας – acc. femm. plur. (Θήβαι -ῶν, αἱ)
πολεμίους στρατιώτας – acc. masc. plur. (στρατιώτης -ου, ὁ)
ἄπό Πινδάρου ἐκγόνους – acc. masc. plur. (ἐκγόνος -ου, ὁ)
ποιητής – nom. masc. sing. (ποιητής -οῦ, ὁ)
ἔπαινους – acc. masc. plur. (ἔπαινος -ου, ὁ)
ὕμνους – acc. masc. plur. (ὕμνος -ου, ὁ)
πολιτῶν / Θηβῶν – gen. masc. plur. / gen. femm. plur.
νεκροί – nom. masc. plur. (νεκρός -οῦ, ὁ)
ἄνδράποδα – acc. neutro plur. (ἄνδράποδον -ου, τό)
Aggettivi / Avverbi
ὅτε – avv. temporale (“quando”)
εὐθύς – avv. (“subito”)
παντελῶς – avv. (“completamente”)
μᾶνιος – nom. masc. sing. (μανικός -ή -όν, “furioso”)
οὐ μόνον … ἀλλά καί – locuzione avverbiale (“non solo … ma anche”)
ἔκγόνους – acc. masc. plur. (derivato da ἐκγόνος, “discendenti”)
μυρία – acc. neutro plur. (μυρίος -α -ον, “diecimila”)
ἐξάκισχιλίους – acc. masc. plur. (“seimila per mille = 6000”)
Particelle e congiunzioni
γάρ – infatti
καί – e, anche
μέν … δέ – correlativo
ὡς – come, poiché