Annibale racconta ad Antioco il suo giuramento contro i Romani - Tandem versione latino Cornelio Nep
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: TANDEM - versioni latino tradotte
- Visite: 2
Pater meus Hamilcar" Antioco inquit Hannibal "puerulo me, utpote non amplius novem annos nato, in Hispaniam imperator, proficiscens Carthagine, Iovi optimo maximo hostias immolavit. Quae divina res dum conficiebatur, quaesivit a me, vellemne secum in castra proficisci. Id cum libenter accepissem atque ab eo petere coepissem, ne dubitaret ducere, tum ille "Faciam", inquit "si mihi fidem, quam postulo, dederis". Simul me ad aram adduxit, apud quam sacrificare instituerat, eamque ceteris remotis tenentem iurare iussit numquam me in amicitia conservavi. Quare, si quid, amice, de Romanis cogitabis, non imprudenter feceris, si me celaris; cum quidem bellum parabis, te ipsum frustraberis, si non me in eo principem posueris
"Mio padre Amilcare" disse Annibale ad Antioco "essendo io ragazzino, dato che non avevo più di nove anni, generale in Spagna e in partenza per Cartagine, immolò vittime a Giove ottimo massimo. Mentre stava compiendo questo servizio divino mi chiese se volevo partire con lui negli accampamenti militari. Quando accettai volentieri e presi a chiedergli di non esitare a portarmi, allora egli: "Lo farò" disse "se mi giurerai quanto ti chiedo (lett. se mi avrai dato la parola che ti chiedo)". Contemporaneamente mi condusse all'altare, presso il quale aveva deciso di sacrificare, e tenendo su di esso - allontanati tutti gli altri - mi ordinò di giurare di non mantenermi (conservari) mai in amicizia. Per questo, amico, se pensi (lett. penserai) ai Romani, non lo farai avventatamente, se me lo nascondi; quando in verità preparerai la guerra, ingannerai te stesso se non mi porrai a capo di essa".
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: TANDEM - versioni latino tradotte
- Visite: 2
testo latino: De litteris Catonis Censoris. Cato in omnibus rebus singulari fuit industria. Nam et agricola sollers et clarus iuris consultus et magnus imperator et probabilis orator et cupidus litterarum fuit. Ab adulescentia confeci orationes. Senex historias scribere instituit. Earum sunt libri septem. Primus continet res gestas regum populi Romani: secundus et tertius civitatum Italicarum origines. In quarto autem bellum Poenicum est primum, in quinto secundum. Atque haec omnia capitulatim sunt dicta. Reliqua bella pari modo narravit usque ad praeturam Servii Galbae, qui («che», nom. ) diripuit Lusitanos; atque horum bellorum duces non nominavit, sed sine nominibus res notavit. In iis libris multa industria et diligentia comparet, nulla doctrina. Huius de vita et moribus multa in eo libro diximus, quem separatim de eo fecimus, rogatu T. Pomponii Attici. Quapropter studiosos Catonis ad illud volumen delegamus
Catone in tutte le attività fu di una rara operosità. Infatti fu agricoltore solerte, famoso giureconsulto, grande condottiero, oratore apprezzabile, amante delle lettere. Fin da adolescente compose orazioni. In vecchiaia cominciò a scrivere di storia. Ve ne sono sette libri. Il primo tratta delle imprese dei re di Roma: il secondo e terzo delle origini delle città italiche. Il quarto contiene la 1. guerra punica, il quinto la seconda. E tutti questi argomenti furono narrati per sommi capi. Espose le altre guerre in egual modo fino alla pretura di Servio Galba, che sgominò i Lusitani; non nominò i generali di queste guerre ma annotò gli eventi senza nomi. In questi libri appare molto zelo e applicazione, nessuna erudizione. Sulla sua vita e costumi abbiamo parlato molto in quel libro, scritto a parte su di ui, dietro richiesta di T. Pomponio Attico. Perciò rimandiamo a quel volume gli ammiratori di Catone
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: TANDEM - versioni latino tradotte
- Visite: 2
Cum Simonides poeta Crannone in Thessalia cenaret, domi Scopae, fortunati hominis et nobilis, cecinit id carmen, in eum magno pretio scriptum, in quo tamen multa ornandi carminis causa in castorem et Pollucem (in onore di Castore e Polluce) scripta erant; tum Scopas, nimis sordide, Simonidi dixit se dimidium pretii pro illo carmine daturum esse. "Cur - inquit - reliquum a tuis tyndaridis, quos aeque laudavisti, non petis?". paulo post nuntiatum est Simonidi iuvenes duos, mira corporis pulchritudine, stare ad ianuam et eum magnopere illuc vocare. Surrexit ille, domo prodiit, vidit neminem. Hoc interim spatio conclave illud, ubi erat Scopas concidit; ea ruina ipse cum cognatis suis oppressus est; Simonides tantum incolumis evasit. Tali modo Tyndaridae Simonidi pro carmine gratiam egerunt.
Il poeta Simonide, trovandosi a cena a Crannone, in Tessaglia, da Scopa, uomo ricchissimo e nobile, cantò un certo carme, scritto per un compenso ingente nei suoi confronti, nel quale, tuttavia, per abbellire il carme, erano state scritte molte cose in onore di Castore e Polluce; allora Scopa, in maniera straordinariamente meschina, disse a Simonide che gli avrebbe dato, per quel carme, la metà della somma (pattuita). " Perché disse non chiedi il resto ai tuoi figli di Tìndaro che hai elogiato in pari misura?" Poco dopo fu comunicato a Simonide che due giovani di grande bellezza fisica erano alla porta e lo chiamavano insistentemente. Egli si alzo, uscì dalla casa, non vide nessuno. In tale frattempo quella sala da pranzo nella quale si trovava Scopa, crollò; egli fu uccisi da quel disastro insieme ai parenti; solo Simonide scampò incolume. In questo modo i figli di Tindaro ringraziarono Simonide per il carme.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: TANDEM - versioni latino tradotte
- Visite: 2
Pater nos duos fratres reliquit, tertium Iugurtham beneficiis suis ratus est coniunctum nobis futurum esse. Alter eorum necatus est, alterius ipse ego manus impias vix effugi. Quid agam? Generis («della mia stirpe») praesidia omnia extincta sunt. Pater, ut necesse erat, naturae concessit. Fratri, quem minime decuit, propinquus per scelus vitam eripuit. Affines, amicos propinquos, ceteros meos alium alia clades oppressit: capti ab Iugurtha, pars in crucem acti, pars bestiis obiecti sunt, pauci, quibus relicta est anima, clausi in tenebris, cum maerore et luctu morte graviorem vitam exigunt. Si omnia, quae aut amisi aut ex necessariis adversa facta sunt, incolumia manarent, tamen, si quid mali ex improviso accidisset, vos implorarem, patres conscripti. Nunc vero exul patria domo, solus atque omnium honestarum rerum egens, quo accedam aut quos appellem? Nationesne an reges, qui omnes familiae nostrae ab vestram amicitiam infesti sunt?
La traduzione la trovi anche qui
Mio padre lasciò noi due fratelli e il terzo, Giugurta, pensò che sarebbe rimasto legato a noi dai suoi benefici. Dei due uno è stato ucciso: io sono sfuggito a stento alle empie mani dell'altro. Che cosa farò? Dove, infelice, potrò mai rivolgermi? I sostegni della famiglia sono venuti tutti a mancare. Mio padre ha dovuto inevitabilmente cedere alla legge di natura; a mio fratello chi meno avrebbe dovuto, cioè un parente, ha tolto la vita in modo spietato; i parenti, gli amici e gli altri miei congiunti sono caduti vittime chi di una sciagura chi di un'altra: presi da Giugurta, alcuni furono crocifissi, altri esposti alle fiere, i pochi lasciati in vita, rinchiusi in oscure prigioni, trascinano, nella tristezza e nel pianto, una vita peggiore d'ogni morte. Se mi fosse rimasto tutto quello che ho perduto o che da amico mi è diventato nemico, io nondimeno, a ogni improvvisa mia disgrazia, invocherei voi, padri coscritti, ai quali, per la grandezza dell'impero, spetta la difesa del diritto e la punizione delle offese. Ora però, cacciato dalla casa paterna, solo, spogliato di ogni dignità, dove andrò? A chi mi rivolgerò? Ai popoli o ai re, che sono tutti ostili alla nostra stirpe, a causa della nostra amicizia con voi?
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: TANDEM - versioni latino tradotte
- Visite: 2
Post haec mala Carthaginienses Regulum ducem, quem ceperant, petiverunt, ut Romam proficisceretur et pacem a Romanis obtineret ac permutationem captivorum faceret. Ille, Romam cum venisset, inductus in senatum nihil quasi Romanus egit, dixitque se ex illa die, qua in potestatem Afrorum venisset, Romanum esse desisse. Itaque et uxorem a complexu removit et senatui suasit, ne pax cum Poenis fieret: illos enim fractos tot casibus spem nullam habere; se tanti non esse, ut tot milia captivorum propter unum se et senem et paucos, qui ex Romanis capti fuerant, redderentur. Itaque obtinuit. Nam Afros pacem petentes nemo admisit. Ipse Carthaginem rediit, offerentibusque Romanis, ut eum Romae tenerent, negavit se in ea urbe mansurum esse, in qua, postquam Afris servierat, dignitatem honesti civis habere non posset. Regressus igitur ad Africam, omnibus suppliciis extinctus est. Regulus patribus suadet ne pax cum Poenis fiat
Dopo questi insuccessi i Cartaginesi chiesero al generale Regolo, fatto prigioniero, di partire per Roma, ottenere la pace dai Romani e operare uno scambio di prigionieri. Egli, arrivato a Roma, introdotto nella curia non fece nulla come romano, anzi disse che aveva cessato d'essere un romano da quel giorno, in cui era caduto nelle mani degli Africani. Quindi, allontanata la moglie dal suo abbraccio, persuase il senato a non concludere la pace con i punici: infatti quelli, demoralizzati da tanti rovesci, non avevano speranza; egli non valeva al punto che, a causa sua, vecchio, e di quei pochi romani catturati, fossero restituite tante migliaia di prigionieri. Pertanto così ottenne. Infatti nessuno volle ricevere gli africani che chiedevano la pace. Egli in persona tornò a Cartagine, pur essendo disposti i Romani a tenerlo a Roma; disse che non sarebbe rimasto in quella città, in cui, dopo esere stato servo degli Africani, non poteva più avere la dignità di un onesto cittadino. Quindi tornato in Africa fu ucciso con ogni genere di supplizi. Regolo persuase la patria a non far pace con i Cartaginesi