Pestilentia est morbus late vagans, cuius contagio paene omnes, quos tetigerit, interficiuntur. Haec aegritudo improvisa rapidaque est: nam repentinus languor simul cum morte fit. Quae sit vero causa huius pestilentiae maiores nostri dixerunt: «Cum propter vitia peccataque hominum corruptio terris inicitur, tunc aliqua causa aer putrefit, itaque, naturalis ordinis perturbata temperie, inficiuntur elementa et fit corruptio aeris et aura pestifera oritur et corruptela in hominibus et in ceteris animalibus». Item alii dicunt pestifera semina rerum1 ferri in aerem et in extremas caeli partes aut a ventis aut a nubibus transportari. Deinde quocumque feruntur aut cadunt, et animantia cuncta et germina inficiuntur et pereunt, aut suspensa manent in aere et, cum spirantes auram trahimus, illa semina quoque in corpus absorbemus, inde corpus labefit et exanimatur.

La pestilenza è una malattia largamente diffondibile, dal cui contagio quasi tutti, coloro che sono toccati, vengono uccisi. Questa malattia è rapida ed improvvisa: infatti avviene una repentina stanchezza insieme con la morte. I nostri antenati in verità dissero quale sia la causa di questa pestilenza: "quando a causa dei vizi e dei peccati degli uomini la corruzione è caduta sulle terre, allora una qualche causa ha putrefatto l'aria, pertanto, perturbato l'equilibrio dell'ordine naturale, sono stati inficiati gli elementi ed è avvenuta la corruzione dell'aria e l'atmosfera si è elevata pestifera e c'è stata la corruzione negli uomini e in tutti gli altri animali". Parimenti alcuni sostengono che i semi pestiferi delle cose sono stati sparsi nell'aria e sono stati trasportati nelle estreme parti del cielo o dai venti o dalle nuvole. Poi dovunque sono stati portati o cadono, e tutte quante le cose animate e i semi sono infettati e muoiono, o permangono sospesi nell'aria e, quando noi che respiriamo inaliamo l'aria, assorbiamo anche quei semi nel corpo, perciò il corpo s'indebolisce e muore.
(By Maria D. )

Versione da Isidoro di Siviglia