Onestà degli Ateniesi VERSIONE DI GRECO di Isocrate TRADUZIONE dal libro TriakontaTesto greco facilitato per la facile ricerca
Ουτω δε πολιτικως ειχον ωστε και τας στασεις εποιουντο προς αλληλους, ουχ οποτεροι τους ετερους απολεσαντες των λοιπων αρξουσιν, αλλ' οποτεροι φθησονται την πολιν αγαθον τι ποιησαντες: και τας εταιρειας συνηγον ουχ υπερ των ιδια συμφεροντων, αλλ' επι τη του πληθους ωφελεια. Τον αυτον δε τροπον και τα των αλλων διωκουν, θεραπευοντες, αλλ' ουχ υβριζοντες τους Ελληνας, και στρατηγειν οιομενοι δειν, αλλα μη τυραννειν, και μαλλον επιθυμουντες ηγεμονες η δεσποται προσαγορευεσθαι και σωτηρες, αλλα μη λυμεωνες αποκαλεισθαι, τω ποιειν ευ προσαγομενοι τας πολεις, αλλ' ου βια καταστρεφομενοι, πιστοτεροις μεν τοις λογοις η νυν τοις ορκοις χρωμενοι, ταις δε συνθηκαις ωσπερ αναγκαις εμμενειν αξιουντες. Ουχ ουτως επι ταις δυναστειαις μεγα φρονουντες ως επι τω σωφρονως ζην φιλοτιμουμενοι, την αυτην αξιουντες γνωμην εχειν προς τους ηττους ηνπερ τους κρειττους προς σφας αυτους, ιδια μεν αστη τας αυτων πολεις ηγουμενοι, κοινην δε πατριδα την Ελλαδα νομιζοντες ειναi
Testo greco Originale
οὕτω δὲ πολιτικῶς εἶχον, ὥστε καὶ τὰς στάσεις ἐποιοῦντο πρὸς ἀλλήλους οὐχ ὁπότεροι τοὺς ἑτέρους ἀπολέσαντες τῶν λοιπῶν ἄρξουσιν, ἀλλ' ὁπότεροι φθήσονται τὴν πόλιν ἀγαθόν τι ποιήσαντες: καὶ τὰς ἑταιρείας συνῆγον οὐχ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων, ἀλλ' ἐπὶ τῇ τοῦ πλήθους ὠφελεία. τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ τὰ τῶν ἄλλων διῴκουν, θεραπεύοντες ἀλλ' οὐχ ὑβρίζοντες τοὺς Ἕλληνας, καὶ στρατηγεῖν οἰόμενοι δεῖν ἀλλὰ μὴ τυραννεῖν αὐτῶν, καὶ μᾶλλον ἐπιθυμοῦντες ἡγεμόνες ἢ δεσπόται προσαγορεύεσθαι καὶ σωτῆρες ἀλλὰ μὴ λυμεῶνες ἀποκαλεῖσθαι, τῷ ποιεῖν εὖ προσαγόμενοι τὰς πόλεις, ἀλλ' οὐ βία καταστρεφόμενοι, πιστοτέροις μὲν τοῖς λόγοις ἢ νῦν τοῖς ὅρκοις χρώμενοι, ταῖς δὲ συνθήκαις ὥσπερ ἀνάγκαις ἐμμένειν ἀξιοῦντες, οὐχ οὕτως ἐπὶ ταῖς δυναστείαις μέγα φρονοῦντες, ὡς ἐπὶ τῷ σωφρόνως ζῆν φιλοτιμούμενοι, τὴν αὐτὴν ἀξιοῦντες γνώμην ἔχειν πρὸς τοὺς ἥττους ἥνπερ τοὺς κρείττους πρὸς σφᾶς αὐτούς, ἴδια μὲν ἄστη τὰς αὑτῶν πόλεις ἡγούμενοι, κοινὴν δὲ πατρίδα τὴν Ἑλλάδα νομίζοντες εἶναι.
Avevano un tale senso civico che lottavano fra loro non per eliminare gli avversar! e spadroneggiare sui cittadini sopravvissuti, ma per riuscire a fare per primi qualcosa di buono per la città: formavano le etorìe non in vista di un vantaggio personale, ma per il bene del popolo. Con lo stesso spinto si interessavano anche degli affari degli altri Greci, mettendosi al loro servizio e non spadroneggiando: il loro dovere era essere condottieri e non tiranni. Volevano essere detti capi piuttosto che padroni, essere chiamati salvatori e non distruttori; conquistavano le città con i benefìci, non le sottomettevano con la forza. Avevano parole più degne di fede dei giuramenti che si fanno oggi, e stavano ai patti come se fossero necessità inviolabili. Non si vantavano del loro potere quanto andavano invece fieri della loro saggia condotta, e ritenevano giusto avere con gli inferiori lo stesso atteggiamento che esigevano dai superiori; consideravano le proprie città dimore private e la Grecia patria comune.