Vetus est haec opinio, iudices, quae constat ex antiquissimis Graecorum litteris ac monumentis, insulam Siciliam totam Cereri et Liberae esse consecratam. Hoc cum ceterae gentes sic esse arbitrantur, tum in ipsis Siculis ita persuasum est ut in animis eorum insitum atque innatum esse videatur. Nam et natas esse in his locis has deas et fruges in ea terra primum repertas esse arbitrantur, et raptam esse Liberam, quam eandem Proserpinam vocant, ex Hennensium nemore, qui locus, quod in media est insula situs, umbilicus Siciliae nominatur. Quam cum investigare et conquirere Ceres vellet, dicitur inflammasse taedas iis ignibus, qui ex Aetnae vertice erumpunt; quas sibi cum ipsa praeferret, orbem omnem terrarum peragravisse. Henna autem, ubi ea, quae dico, gesta esse memorantur, est loco perexcelso atque edito, quo in summo est aequata agri planities et sunt aquae perennes; et circa eam planitiem lacus lucique sunt plurimi atque laetissimi flores omni tempore anni.
Questa credenza è antica, giudici, ed è attestata dalle più antiche scritture e monumenti greci, che l'isola di Sicilia è interamente consacrata a Libera e a Cerere. Quanto tutte le altre genti credono che ciò sia così, tanto negli stessi siculi è così radicato da sembrare che sia insito e fondato nei loro animi. Infatti reputano sia che queste dee siano nate in questi luoghi sia che i frutti siano stati scoperti per la prima volta in questa terra, e che libera sia stata rapita, proprio la stessa che chiamano Proserpina, dal bosco degli abitanti di Enna, luogo che, dato che è situato al centro dell'isola, è chiamato ombelico della Sicilia. Cerere volendo investigarla e cercarla, si dice che avesse acceso le fiaccole con quei fuochi, che irrompono dalla sommità dell'Etna; questa stessa portandole dinanzi a sé, (si dice) che viaggiasse per tutto l'universo. Enna invece, dove si ricordano che sono avvenute quelle imprese, che dico, si trova in un luogo molto elevato e aperto, sulla cui sommità è spianata la pianura di un campo e vi sono acque perenni; e intorno a questa pianura vi sono laghi e moltissimi boschi e rigogliosissimi fiori in ogni stagione dell'anno.
(By Maria D.)
Versione tratta da Cicerone